Bài Tập Mắt Có Giúp Cải Thiện Bệnh Glaucoma? Khoa Học Nói Gì

Glaucoma là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không thể phục hồi trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hơn 76 triệu người đang bị ảnh hưởng, và con số này dự kiến sẽ tăng lên hơn 110 triệu vào năm 2040. Với những con số đáng báo động như vậy, không có gì ngạc nhiên khi bệnh nhân và các chuyên gia chăm sóc mắt luôn tìm kiếm các phương pháp để làm chậm tiến triển của bệnh.

Hiểu về Bệnh Glaucoma: Không Chỉ Là Áp Lực Mắt

Các loại Glaucoma

• Glaucoma góc mở: Loại phổ biến nhất, xảy ra khi việc thoát dịch mắt (dịch thủy tinh thể) trở nên kém hiệu quả, dẫn đến áp lực tăng dần.
• Glaucoma góc đóng: Ít gặp hơn nhưng cấp tính hơn, liên quan đến việc tắc nghẽn đột ngột đường thoát dịch, có thể gây mất thị lực nhanh chóng.
• Glaucoma áp lực bình thường: Tổn thương dây thần kinh thị giác mặc dù áp lực nội nhãn ở mức bình thường, thường liên quan đến vấn đề lưu thông máu.

Tại sao Áp Lực Cao Lại Là Vấn Đề

Các sợi dây thần kinh thị giác rất mỏng manh, và áp lực liên tục có thể gây tổn thương không thể phục hồi. Mất thị lực diễn ra từ từ và không đau — vì vậy glaucoma được gọi là "kẻ trộm thầm lặng của thị lực."

Sức Hấp Dẫn Của Các Bài Tập Mắt

Các bài tập mắt thường được quảng bá như một cách để "tăng cường" mắt, "cải thiện lưu thông máu" hoặc "giảm mỏi mắt." Một số ví dụ phổ biến bao gồm:

• Phương pháp Palming: Nhẹ nhàng che mắt bằng tay ấm để giúp mắt thư giãn.
• Quay mắt: Di chuyển mắt theo vòng tròn.
• Tập trung gần xa: Thay đổi sự tập trung giữa các vật thể gần và xa.
• Vẽ hình số 8: Di chuyển mắt theo hình số 8 ngang tưởng tượng.

Những kỹ thuật này thường không gây hại cho phần lớn mọi người và có thể giúp giảm mỏi mắt do sử dụng thiết bị số hoặc cải thiện khả năng điều tiết mắt ở người trẻ tuổi. Tuy nhiên, đối với bệnh tăng nhãn áp, mục tiêu sẽ cao hơn nhiều — đó là bảo vệ dây thần kinh thị giác khỏi tổn thương.

Nghiên cứu nói gì về bài tập mắt và bệnh tăng nhãn áp?

Không có tác động trực tiếp lên áp lực mắt

Hầu hết các nghiên cứu về giảm áp lực nội nhãn tập trung vào thuốc, liệu pháp laser hoặc phẫu thuật. Bài tập mắt dường như không cải thiện trực tiếp việc thoát dịch thủy tinh thể hoặc giảm đáng kể áp lực nội nhãn — mục tiêu chính trong quản lý bệnh tăng nhãn áp.

Lợi ích gián tiếp tiềm năng

Mặc dù bài tập không điều trị bệnh tăng nhãn áp, một số nhà nghiên cứu đã khám phá các tác động gián tiếp của chúng:

• Cải thiện lưu lượng máu đến mắt: Các kỹ thuật thư giãn nhẹ nhàng có thể giúp điều hòa lưu lượng máu đến dây thần kinh thị giác, đặc biệt trong trường hợp tăng nhãn áp áp lực bình thường. Tuy nhiên, kết quả chưa đồng nhất.
• Giảm căng thẳng: Căng thẳng có thể gây tăng nhẹ và tạm thời áp lực nội nhãn. Các kỹ thuật thư giãn — có thể bao gồm bài tập mắt có ý thức — có thể gián tiếp cải thiện sức khỏe mắt tổng thể.
• Tăng sự thoải mái cho mắt: Bệnh nhân thực hiện các bài tập tập trung và thư giãn thường báo cáo giảm khó chịu khi đọc sách hoặc sử dụng màn hình.

Vai Trò của Hoạt Động Thể Chất

Tại sao việc điều trị y tế lại quan trọng

Các phương pháp điều trị tăng nhãn áp dựa trên bằng chứng

• Nhỏ thuốc mắt theo đơn: Là liệu pháp đầu tiên để giảm áp lực nội nhãn (IOP).
• Điều trị bằng laser: Chẳng hạn như thủ thuật laser trabeculoplasty chọn lọc (SLT) giúp cải thiện việc thoát dịch mắt.
• Can thiệp phẫu thuật: Bao gồm phẫu thuật trabeculectomy hoặc phẫu thuật tăng nhãn áp xâm lấn tối thiểu (MIGS) để tạo ra các đường thoát dịch mới.

Những phương pháp này đã được nghiên cứu trong nhiều thập kỷ và là cách duy nhất đã được chứng minh giúp làm chậm hoặc ngăn ngừa sự tiến triển của bệnh tăng nhãn áp.

Rủi Ro Khi Chỉ Dựa Vào Các Bài Tập Mắt

Cũng cần lưu ý rằng một số động tác mắt, đặc biệt là những động tác mạnh hoặc kéo dài, có thể làm tăng áp lực nội nhãn (IOP) tạm thời. Ví dụ, một số tư thế yoga cúi đầu hoặc việc nín thở trong khi tập luyện có thể gây nguy hiểm cho bệnh nhân tăng nhãn áp.

Các phương pháp bổ trợ: Tập luyện mắt có thể phù hợp ở đâu

1. Thư giãn & giảm căng thẳng: Các kỹ thuật như che mắt bằng lòng bàn tay hoặc thở nhẹ nhàng có thể giúp kiểm soát căng thẳng.
2. Thoải mái thị giác: Các bài tập tập trung có thể giảm mỏi mắt do sử dụng màn hình lâu dài.
3. Tích hợp vào lối sống: Khi kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục aerobic đều đặn và giấc ngủ tốt, các bài tập này có thể hỗ trợ sức khỏe mắt tổng thể.

Quan điểm của Phòng khám mắt SNU

• Duy trì các cuộc hẹn tái khám đều đặn.

• Sử dụng thuốc nhỏ mắt theo đúng chỉ dẫn.

• Thảo luận về các hoạt động thể chất an toàn có thể hỗ trợ điều trị.

• Áp dụng lối sống lành mạnh để hỗ trợ sức khỏe dây thần kinh thị giác lâu dài.

Lời Kết